» لوله آزبست
لوله آزبست

 

 

 

گروه بازرگانی آبشار تهیه وتوزیع انواع لوله های سیمانی به صورت مدور وکتابی در ابعاد و سایز های مختلف با کیفیت وقیمت مناسب .

 

امروزه آزبست با همه مزايايي كه مي تواند داشته باشد، به عنوان يك سرطانزاي انساني قطعي شناخته مي شود. در نتيجه لازم است تا اين قاتل خاموش كه سالانه جان بيش از 100 هزار نفر در سراسر جهان را مي گيرد و عامل 50 درصد از سرطانزاهاي شغلي است را به بند كشيد و مانع فعاليت بيشتر آن شد. از جمله اقداماتي كه مي تواند براي رسيدن به اين منظور بسيار كمك كننده باشد جايگزيني اين ماده با ديگر الياف كم خطر و بي خطر است تا بدين وسيله از تعطيلي كارگاههاي و كارخانجاتي نيز كه از اين محصول استفاده مي كنند جلوگيري به عمل آيد. در كشور عزيزمان ايران هم اكنون از آزبست به فراواني در صنايع آزبست سيمان، صنايع لنت و كلاچ ترمز، صنايع كفپوش و ... استفاده مي شود. با اين حال نكته اميدوار كننده اين است كه براي همه اين مواد جايگزين هاي مناسبي هم اكنون وجود دارد و در حال توسعه است. در اين متن سعي شده است تا آخرين جايگزين هاي مورد استفاده در سطح جهان كه بر روي آنها تحقيقات فراواني نيز صورت گرفته است معرفي شوند تا صنعتگران از وجود آنها آگاهي يابند و در صورت نياز بتوانند با پيگيري هاي بيشتر اين ماده را از صنعت خود حذف كنند. اميد است اين تلاش بتواند گرهي از مشكلات بهداشتي كشورمان را حل كند و تا حدّ امكان مفيد واقع گردد.

1-   كلياتي در رابطه با آزبست

1- 1 تعريف:

آزبست[1] نام گروهی از ترکیب‌های معدنی منیزیوم و سیلیسیوم است که بیشتر در طبیعت به صورت الیاف معدنی و سنگ یافت می‌شود. این مواد به خاطر مقاومت زیادی که در برابر گرما و آتش دارند به عنوان مواد نسوز بکار می‌روند.

1-2 انواع آزبست

Ø      کریزوتایل: (آزبست سفید) خطر کمتري دارد و 95 درصد مصرف جهاني اين ماده را تشكيل مي دهد.

Ø      آموزیت: آزبست قهوه اي كه كاربرد زيادي ندارد.

Ø      کروسیدولیت: آزبست آبی كه بسيار خطرناك مي باشد.

دیگر موارد:

§         ترمولیت

§         اکتینولیت

§         آنتوفیلیت

>  بايد دانست كه ممكن است هريك از اين انواع به نوع ديگر آلوده باشد مثلاً ممكن است الياف نوع كريزوتايل به نوع كروسيدوليت آلوده باشد و در نتيجه خطر آن را به مراتب افزايش دهد.

1-3 کاربردهای آزبست

کاربرد در صنعت:

  • عامل افزایش مقاومت سیمان در لوله‌های سیمانی و قطعات پوششی سقفی.
  • عامل افزایش دهنده نقطه اشتعال در منسوجات و محصولات کاغذی.
  • عامل افزایش مقاوت لنت‌های ترمز و کلاچ در برابر سایش.

در کشورهای در حال توسعه، به طور گسترده‌ای از لوله‌های آزبست سیمان استفاده می‌شود، بطوری که ۳۰ درصد لوله‌های انتقال رسانی آب شهری در هندوستان را شامل می‌شود و ۱۹ درصد از شبکه آبرسانی کانادا نیز از جنس آزبست سیمان است.

 

1-4 مهم ترين كاربردهاي آزبست در ايران

در ايران نيز همانند بسياري از كشورهاي ديگر آزبست استفاده هاي فراواني دارد كه از جمله مهم ترين آن استفاده در صنايع آزبست سيمان مثل صنايع ورقه هاي موجدار، ساخت لوله هاي آزبستي، كاشي آزبستي و... مي باشد. آزبست همچنين در توليد انواع لنت ترمز و ديسك كلاچ خودروها و ماشين هاي صنعتي كاربرد دارد.

همچنين ممكن است در بسياري از صنايع از آزبست به عنوان ماده جنبي فرايند استفاده شود كه از جمله آنها استفاده از آن به عنوان عايق كوره ها،‌لوله هاي گرم و ماده پركننده، كاغذهاي آزبستي و... باشد. در برخي از صنايع ممكن است از لباس هاي و پارچه هاي آزبستي نيز استفاده شود.

1-5 آزبست و سلامت انسان

الیاف آزبست می‌تواند به ذرات بسیار ریز و غیرقابل رویتی تبدیل شود. این ذرات نامرئی که قطر آن‌ها کمتر از ۰٫۵ میکرون است، در هنگام تنفس به اعماق شش نفوذ می‌کنند و برای همیشه در آن جا می‌مانند. با گذشت زمان این ذرات بر اثر تحریکات مداوم خود می‌توانند سبب بیماری‌های آزبستوسیس[2]، سرطان ریه و یا بیماری مزوتلیوما[3] شوند که همه آن‌ها در نهایت به مرگ منتهی می‌شوند.[۱]

بیماری‌های ناشی از استنشاق آزبست:

با توجه به اینکه آزبست به تنهایی عامل بیش از 50 درصد از سرطان های شغلی در سراسر دنیاست، کشورهای توسعه یافته بیش از پیش مصمم شدند تا مصرف این ماده را منع کرده و مشغول چاره جویی برای حل مشکل آزبست مصرف شده در کشورهایشان طی سال های گذشته شوند.

در همین زمان کشورهای در حال توسعه که به صنعت به عنوان بستری جهت پیشرفت کشورشان نگاه می کردند در حال رشد اقتصادی و گسترش صنایع خود بودند. در برخی از این کشورها که عمدتاً در آسیا قرار دارند، آزبست توجه اهالی صنعت را به خود جلب کرد آنچنان که که عوارض و اثرات آن بر روی سلامتی انسان ها مورد بی توجهی قرار گرفت. امروزه در حالی که اروپا با عوارض ناشی از مصرف آزبست طی 30 تا 50 سال گذشته دست به گریبان است آسیا هر ساله بر مصرف این ماده می افزاید.

 

 

 1-6 مهم ترين فراورده هاي آزبست

الف- محصولات آزبست  سیمان:

شامل لوله‌های آزبست سیمانی، ناودانی، صفحات ایرانیت، ديوارهاي پيش ساخته گچي و توفال هاي سقف، پوشش هاي سيماني، برخي کاشی ها مثل كاشي كف هاي آسفالتي و كاشي كف هاي وينيلي، پلاستر هاي ضد صوت و پوشش هاي دكوري يا سقف.

مواد مالشی و اصطكاكي:

صفحه کلاچ، لنت ترمز، انواع واشر، پانل هاي تجهيزات آسانسور، كفشك هاي ترمز آسانسور و بالابر و...

پ- جامه هاي نسوز:

 لباس، جلیقه، نمدها، هود هاي ازمايشگاهي، دستكش هاي آزمايشگاهي، پتوهاي آتش نشاني، پرده هاي ضد آتش و دیگر مواد نسوز.

ت-ماده پرکننده و عايق:  

عايق آزبست افشانه شده، تركيبات درزگير نواري شكل و كاغذهاي آزبستي(عايق لوله و...)، مواد كاغذي ضدحرارت، مواد درزگير ضد حرارت، عايق هاي ضد حرارت، عايق هاي ضد آتش، در هاي ضد آتش، تركيبات اتصال دهنده، مواد چسبنده، تركيبات بتونه، عايق هاي الكتريكي، عايق هاي سيستم تهويه مطبوع، عايق هاي ديگ بخار، مواد پارچه اي درزگير مجاري، عايق برج هاي خنك سازي، مجاري الكتريكي و  گرمايي، لباس هاي عايق الكتريسيته.

ث-ساير:

برخي رنگهاي شیمیایی،  پلاستیک و...

1-7 آزبست و محیط زیست

الیاف آزبست توسط استخراج از معدن، ارّه‌کشی، عملیات تخریب ساختمان‌هایی که در عایق‌سازی آنها از آزبست استفاده شده، و بطور کلی تخریب هر فرآورده آزبست دار به محیط زیست وارد می‌شوند. در شهرهای بزرگ یکی از مهم‌ترین راه‌های ورود آزبست به هوا از طریق لنت ترمز و کلاچ خودرو است.

از دید تولید کنندگان محصولات آزبست، از آنجا که صنعت آزبست، نیاز به انرژی کمتری در مقایسه با محصولات جایگزین که از پتروشیمی و استخراج فلزات بدست می‌آید دارد، دوستدار محیط زیست است.

آزبست در طبیعت وجود دارد و می‌تواند وارد آب‌ها شود، مدارک علمی موجود بیانگر این واقعیت است که با وجود اینکه آزبست در شبکه آبرسانی وجود دارد، مخاطرات بهداشتی از آن مشاهده نمی‌شود و بررسی‌ها نشانگر آن هستند که میزان آزبست موجود در آب آشامیدنی از نظر سلامتی زیان‌آور نیست. با اين حال در بسياري از كشورها شاخص هاي تعداد فيبر موجود در آب براي پايش ميزان آزبست موجود در آب وجود دارد.

 



[1] Asbestos

[2] Asbestosis

[3] Mesothelioma